Σακχαρώδης διαβήτης και 3η ηλικία

Τι είναι ο σακχαρώδης διαβήτης;

Ο σακχαρώδης διαβήτης, δηλαδή το υψηλό επίπεδο σακχάρου στο αίμα, είναι μια μεταβολική πάθηση που προκαλείται λόγω μερικούς ή πλήρους έλλειψης μιας ζωτικής σημασίας ορμόνης που παράγεται στο πάγκρεας. Η ορμόνη αυτή ονομάζεται Ινσουλίνη. Αποκαλείται «ύπουλη νόσος» με την οποία μπορεί ο άνθρωπος να ζει πολλά χρόνια, με ποιοτική διαβίωση, χωρίς συμπτώματα και εμφανείς επιπλοκές. Φυσιολογικά όλοι οι έχουμε μια μικρή ποσότητα γλυκόζης στο αίμα, καθώς αυτή χρειάζεται για ενέργεια.

Τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα ενός φυσιολογικού ατόμου ύστερα από νηστεία 8 ωρών (πχ. το πρωί όταν ξυπνάμε), είναι χαμηλότερα από 100 mg/dl. Η αύξηση της γλυκόζης στο αίμα είναι αναμενόμενη κατά τη λήψη τροφής. Ωστόσο σε ένα φυσιολογικό άτομο τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα δεν πρέπει να ξεπερνούν τα 130 mg/dl, 2 ώρες μετά το γεύμα. Στους διαβητικούς τα επίπεδα της γλυκόζης υπερβαίνουν τα 126 mg/dl ύστερα από οκτάωρη νηστεία, ενώ 2 ώρες μετά το γεύμα το σάκχαρο μπορεί να είναι πάνω από 200 mg/dl.

Η ιδιαιτερότητα των ηλικιωμένων με διαβήτη:

Αντίθετα με τον υπόλοιπο γενικό πληθυσμό στους διαβητικούς ηλικιωμένους συχνά δεν υπάρχει πρόβλημα παχυσαρκίας ενώ παράλληλα μπορεί να υπάρχει υψηλό ποσοστό υποσιτισμού, που συνδέεται πιθανώς με παθολογικές καταστάσεις, με τη μειωμένη κινητικότητα αλλά και με κοινωνικούς και οικονομικούς λόγους. Ενώ η γενική σύσταση για τα νεαρότερα διαβητικά άτομα είναι να μειώνεται το λίπος, η ζάχαρη και το αλάτι στη διατροφή, αυτό δεν ισχύει και για κάθε ηλικιωμένο με διαβήτη. Την ίδια στιγμή, μία κακή ή όχι συστηματική και καλά δομημένη διατροφή μπορεί συχνά να αποτελεί αιτία υπογλυκαιμιών και γενικά κακής γλυκαιμικής ρύθμισης. Τα άτομα της τρίτης ηλικίας με διαβήτη αποτελούν μία ομάδα ετερογενή, σε πολλές περιπτώσεις η πάθηση του διαβήτη συνοδεύεται και από άλλες χρόνιες παθήσεις, αλλά και από την ικανότητα των ίδιων των ηλικιωμένων να ελέγξουν οι ίδιοι την γλυκόζη του αίματος τους.

Αίτια εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη στους ηλικιωμένους:

Η εμφάνιση του σακχαρώδους διαβήτη, οφείλεται στο γεγονός ότι ο τρόπος ζωής του μέσου ανθρώπου έχει αλλάξει, με κύρια στοιχεία την καθιστική ζωή και την κακή διατροφή. Επιπλέον με την πάροδο του χρόνου παρουσιάζεται μία έκπτωση της λειτουργίας των β-κυττάρων, με συνέπεια τη μειωμένη έκκριση ινσουλίνης καθώς και την αύξηση της αντίστασης στην ινσουλίνη λόγω  έκτοπης εναπόθεσης λιπώδους ιστού και μείωση της μυϊκής μάζας.

Ο ρόλος της διατροφής στους ηλικιωμένους με διαβήτη: Ο ρόλος των Πρωτεΐνών  και του λίπους.

Ένα πρόβλημα με τους ηλικιωμένους διαβητικούς είναι ότι μπορεί να μην καταναλώνουν σωστή και επαρκή ποσότητα πρωτεΐνης, γεγονός που οδηγεί σε σημαντική απώλεια βάρους. Γι’ αυτό υγιεινά τρόφιμα και πλούσια σε πρωτεΐνες όπως ψάρια, κοτόπουλο χωρίς δέρμα ή γαλοπούλα, γαλακτοκομικά προϊόντα, μη λιπαρά ή χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και όσπρια πρέπει να υπάρχουν καθημερινά στο διαιτολόγιο τους. Επιπλέον, απαιτείται λίπος για την καλή και σωστή λειτουργία του σώματος, που μπορούν να παίρνουν από τρόφιμα όπως το ελαιόλαδο, τα καρύδια και τα αβοκάντο αλλά και τα ψάρια, ο λιναρόσπορος ή τα καρύδια. Τροφές που συνήθως λόγω κόστους ή προβλημάτων στη διαδικασία της μάσησης και της κατάποσης εκλείπουν από τη διατροφή των ηλικιωμένων.

Αντιμετώπιση του σακχαρώδους διαβήτη στους ηλικιωμένους:

Καθώς τα κλινικά χαρακτηριστικά του διαβήτη είναι διαφορετικά στα άτομα της τρίτης ηλικίας, είναι σημαντικό να λαμβάνεται σοβαρά υπόψιν το ατομικό ή και οικογενειακό παρελθόν, το οποίο πολλές φορές μας βοηθάει ώστε να λειτουργήσουμε προληπτικά. Αυτό είναι πολύ σημαντικό καθώς η έγκαιρη πρόγνωση μπορεί να είναι σωτήρια για πολλούς από τους ασθενείς.

Κατά την διάρκεια της θεραπευτικής αγωγής ο γιατρός λαμβάνει σοβαρά υπόψιν τις και διαφορετικές παραμέτρους όπως η ενδεχόμενη μείωση της νεφρικής λειτουργίας του ασθενή, πιθανά καρδιοαναπνευστικά προβλήματα ή και αλληλεπιδράσεις από διαφορετικές φαρμακευτικές αγωγές τις οποίες οι ασθενείς ενδέχεται παράλληλα να ακολουθούν. Η τρίτη ηλικία αποτελεί μία ευπαθή ομάδα και ο διαβήτης μία ασθένεια η οποία χρήζει έγκυρης αλλά και έγκαιρης θεραπείας. Αυτός είναι και ο λόγος που ο τακτικός ιατρικός έλεγχος, οι τακτικές μετρήσεις του σακχάρου του αίματος, αλλά και η καθημερινή  σωστή διατροφή και άσκηση μπορούν να μας οδηγήσουν έγκαιρά στην αποτελεσματική αντιμετώπιση ή και την πρόληψη της ασθένειας του Διαβήτη.