Πρόβλεψη της ικανότητας των πολιστών

Δύο αγωνιστικές δοκιμασίες (τεστ) πρόβλεψης της ικανότητας των υδατοσφαιριστών: Μέγιστης πρόσληψη οξυγόνου και ειδικής φυσικής κατάστασης

ΑΡΘΡΟ:

Θεόδωρος Πλατάνου, Ομότιμος καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ

Η σύγχρονη υδατοσφαίριση, χρειάζεται ταυτόχρονα υψηλές καρδιοαναπνευστικές και μεταβολικές αερόβιες και αναερόβιες απαιτήσεις, σε υψηλού επιπέδου παίκτες. Ημέγιστη πρόσληψη οξυγόνου (VO2 max), παρέχει χρήσιμες πληροφορίες για τη δυνατότητα του αερόβιου μηχανισμού παραγωγής ενέργειας. Για τη μέτρησή της, υπάρχουν διάφορες εργαστηριακές δοκιμασίες έξω και μέσα στο νερό. Εντούτοις, η εργαστηριακή δοκιμασία των παικτών έχει τους περιορισμούς της, δεδομένου ότι η κίνηση δεν είναι ειδική και ο βαθμός μεταφοράς των αποτελεσμάτων της δοκιμασίας,στην πραγματική μέσα στο νερό απόδοση, δεν είναι γνωστή. Επιπλέον, η άμεση μέτρηση της αερόβιας ικανότητας χρειάζεται περίπλοκο εξοπλισμό, είναι ακριβός και δύσκολο να εφαρμοστεί για μεγάλες ομάδες παικτών. Ενώ, τα πρωτόκολλα ελεύθερης κολύμβησης που χρησιμοποιούνται,εμφανίζονται να είναι πλεονεκτικότερα απ’ αυτά που εφαρμόζονται σε κυκλοεργόμετρο, σε δαπεδοεργόμετρο και από τις δοκιμασίες της προσδεμένης-κολύμβησης, η ισχύςτων οποίων είναι αμφισβητήσιμη, αφού δε μιμούνται την ειδική φύση του αθλήματος. Θεωρητικά, οι προπονητές και οι αθλητικοί επιστήμονες στην υδατοσφαίριση, προτιμούν τις αγωνιστικές δοκιμασίες πρόβλεψης, οι οποίες είναι περισσότερο αποτελεσματικές στον χρόνο και ειδικές με την κίνηση του παιχνιδιού, και  παρέχουν συγχρόνως καλές εκτιμήσεις της αερόβιας ικανότητας ή/και της ικανότητας του αγώνα (Mujika et al. 2006, Rechichi et al. 2000). Δύο τέτοιες δοκιμασίες περιγράφονται παρακάτω.

Πολυεπίπεδη παλίνδρομη  κολυμβητική δοκιμασία (MSST)

Η πολυεπίπεδη παλίνδρομη  κολυμβητική δοκιμασία (MSST) είναι διαθέσιμη για να αξιολογήσει την αερόβια ικανότητα των υδατοσφαιριστών (Rechichi et al., 2000). Ως θεμέλιο για την ανάπτυξη αυτής της παλίνδρομης κολυμβητικής δοκιμασίας χρησιμοποιήθηκε η πολυεπίπεδη παλίνδρομη δοκιμασία τρεξίματος 20 m, που εφαρμόζεται για τα αθλήματα διαλειμματικού τύπου στην ξηρά (Leger & Lambert1982, Leger et al. 1988). Η απόδοση σ’ αυτήν την δοκιμασία αποδείχθηκε να σχετίζεται σημαντικά (r=0.83 έως 0.88, p<0.001) με τη μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου (VO2peak) όπως καθορίσθηκε κατά τη διάρκεια μιας προοδευτικά αυξανόμενης δοκιμασίας προσδεμένης-κολύμβησης, μέχρι εξάντληση. Η δοκιμασία περιλαμβάνει συνεχές παλίνδρομο κολύμπι μεταξύ δύο σχοινιών που βρίσκονται σε απόσταση 10 m το ένα από το άλλο.  Ο ρυθμός τίθεται από μια σειρά ηχητικών ευδιάκριτων σημάτων που εκπέμπονται από έναcompact disc . Η αρχική ταχύτητα είναι 0.90 μέτρα ανά δευτερόλεπτο και αυξάνεται 0.05 μέτρα ανά δευτερόλεπτο σε κάθε επίπεδο (περίπου 1 λεπτό). Στο τέλος κάθε παλίνδρομου, οι παίκτες αγγίζουν με το χέρι τους και αμέσως απελευθερώνουν το σχοινί του διαδρόμου. Η δοκιμασία τελειώνει όταν αποτυγχάνουν οι παίκτες να είναι με το ένα χέρι τους στο σχοινί διαδρόμου, σε δύο διαδοχικά παλίνδρομα. Το τελικό επίπεδο και παλίνδρομο κολύμπι  που ολοκληρώνονται μετατρέπονται σε απόσταση σε μέτρα και καταγράφεται ως αποτέλεσμα απόδοσης

Υδατοσφαίρισης διακοπτόμενη παλίνδρομης κολύμβησης δοκιμασία (WIST)

Πιο πρόσφατα, μια εξειδικευμένη δοκιμασία που αποτελείται από παλίνδρομη κολύμβηση (Water PoloIntermittent Shuttle Test, WIST) έχει αναπτυχθεί για να αξιολογήσει την ικανότητα των παικτών στον αγώνα (Mujikaet al. 2006). Αυτή η δοκιμασία αναπτύχθηκε βασισμένη σε δοκιμασίες παλίνδρομου τρεξίματος που έχουν σχεδιαστεί για το ποδόσφαιρο (Yo- Yo Intermittent Recovery Test Level 1) και άλλα αθλήματα διαλειμματικής μορφής (Bangsbo 1994,  Krustrup et al. 2003). Λαμβάνοντας υπόψη τη διακοπτόμενη φύση του  παιχνιδιού της υδατοσφαίρισης, το WISTαποτελείται από επαναλαμβανόμενες προσπάθειες 2X7.5-m(τρεις διαδρομές του κολυμβητηρίου πλάτος), μπρος και πίσω παλίνδρομης κολύμβησης, με σταδιακά αυξανόμενες ταχύτητες και μεσολάβηση 10 s ενεργούς αποκατάστασης. Ο εξεταζόμενος ακολουθεί το ρυθμό καθοδηγούμενος από τα ηχητικά σήματα που εκπέμπονται από ένα compact disc. Οι παίκτες κολυμπούν για να φθάσουν στο σχοινί στροφής του διαδρόμου εγκαίρως με το ηχητικό σήμα, αγγίζουν και γυρίζουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα και κολυμπούν πίσω, φτάνουν στην έναρξη/τέλος στο σχοινί διαδρόμου έγκαιρα με το επόμενο ηχητικό σήμα. Στο τέλος, μετά από κάθε μπρος-και-πίσω παλίνδρομο, οι παίκτες αγγίζουν και απελευθερώνουν αμέσως το σχοινί διαδρόμου, κατόπιν περιμένουν για το επόμενο παλίνδρομο, κάνοντας πόδια ποδήλατο, έτοιμοι για ένα νέο κολύμπι. Η αρχική ταχύτητα και η πρόοδος στις ταχύτητες είναι σημαντικά γρηγορότερες από το MSST. Η δοκιμασία τελειώνει όταν  οι παίκτες αποτυγχάνουν δύο φορές να είναι με το ένα χέρι στο σχοινί έναρξης/τέλους εγκαίρως με το ακουστικό σύνθημα. Το τελικό επίπεδο και το παλίνδρομο που ο παίκτης άρχισε πριν διακοπεί η προσπάθεια, μετατρέπονται σε απόσταση σε μέτρα και καταγράφονται ως αποτέλεσμα απόδοσης.

Και το MSST και WIST έχουν αποδειχθεί ότι είναι αξιόπιστα και κρίνονται σχετικά με τις κινήσεις της υδατοσφαίρισης, δεδομένου ότι περιλαμβάνουν τη συχνή στροφή και την αλλαγή της κατεύθυνσης (Mujika et al. 2006,  Rechichi et al. 2000). Οι διαφορές μεταξύ αυτών των δύο δοκιμασιών περιλαμβάνουν την  περίοδο αποκατάστασης και την αύξηση του ρυθμού ταχύτητας. Οι φυσιολογικές και παρατηρούμενες αποκρίσεις σ’ αυτές τις δοκιμασίες καθώς και ο βαθμός συσχέτισης μεταξύ αυτών των δύο δοκιμασιών (δηλ., εάν η φυσική κατάσταση όπως εκτιμάται από το MSSTσχετίζεται με την ειδική φυσική κατάσταση του παιχνιδιού όπως εκτιμάται από το WIST), εξετάσθηκε σε πρόσφατη μελέτη ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναλλακτικά (Tan et al. 2009). Έγινε σύγκριση  των αποκρίσεων των ελίτ υδατοσφαιριστριών μεταξύ της δοκιμασίας της πολυεπίπεδηςπαλινδρομικής κολύμβησης (MSST), της διακεκομμένης δοκιμασίας παλινδρόμησης υδατοσφαίρισης (WIST) και της δοκιμασίας 5 × 200 m κολύμβησης με προοδευτικά αυξανόμενη ένταση (IST). Δεκατέσσερα μέλη της Εθνικής Ομάδας Υδατοσφαίρισης γυναικών της Αυστραλίας εκτέλεσαν το MSST και WIST, και δέκα τρεις παίκτες από ένα σωματείο του Εθνικού πρωταθλήματος Υδατοσφαίρισης εκτέλεσαν τα IST, MSST και WIST σε χωριστές περιπτώσεις (κανένας τερματοφύλακας δεν περιλήφθηκε). Οι παίκτες της εθνικής ομάδας κάλυψαν σημαντικά μεγαλύτερη απόσταση στο MSST και WIST από τους παίκτες του σωματείου του Εθνικού Πρωταθλήματος (p<0.001). Τα αποτελέσματα του MSST και του WIST συσχετίστηκαν σημαντικά (r =0.80 έως 0.88, p<0.001). Τα αποτελέσματα του MSST συσχετίστηκαν σημαντικά με τη μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου, (VO2peak; ml·kg -1·min-1) το οποίο ελήφθηκε  από όλες τις δοκιμασίες (r=0.58 έως 0.59, p <.05). Αντίθετα, δεν υπήρξαν σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ των αποτελεσμάτων του WIST και της VO2peak για καμία από τις δοκιμασίες που πάρθηκαν (r =0.43 έως 0.52, p>0.05). Οι διαφορές στο VO2peak για τα  IST, MSST και WIST ήταν ασήμαντες (p>0.05). Συμπερασματικά, το MSST και WIST μπορούν να διακρίνουν παίκτες διαφορετικού αγωνιστικού επιπέδου. Το MSST μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να υπολογίσει την αερόβια ικανότητα ενός παίκτη και τη μέγιστη καρδιακή συχνότητα. Το WISTεμφανίζεται να μιμείται καλύτερα το διακεκομμένο τύπο δραστηριότητας του παιχνιδιού, αλλά δεν μπορεί να υπολογίσει την αερόβια ικανότητα.

Βιβλιογραφία

Bangsbo, J. (1994). Fitness Training in Football: A Scientific Approach. Bagsvaerd, Denmark: HO+Storm

Krustrup, P., Mohr, M., Amstrup, T., Rysgaard, T., Johansen, J., Steensberg, A., et. al. (2003). The Yo-Yo intermittent recovery test: physiological response, reliability and validity. Medicine and Science in Sports and Exercise, 35: 697-705

Leger, L.A., Mercier, D.,  Gadoury, C., & Lambert, J. (1988). The multistage 20-m shuttle run test for aerobic fitness. Journal of Sports Sciences, 6: 93-101.

Leger, L.A., & Lambert, J. (1982). A maximal multistage 20-m shuttle run test to predict VO2max .European Journal of Applied Physiology, 49: 1-12.

Mujika,  I., Mc Fadden, G.,  Hubbard, M.,  Royal, K., & Hahn, A. (2006). The Water-Polo Intermittent Shuttle Test: a mach-fitness test for water-polo players. International Journal of Sports Physiology and Performance, 1: 27-39.

Rechichi, C., Dawson, B., & Lawrence, SR. (2000) A multistage shuttle swim test to assess aerobic fitness in competitive water polo players. J Sci Med Sport.,3: 55–64.

Tan, FH., Polglaze, T., & Dawson, B. (2009). Comparison of progressive maximal swimming tests in elite female water polo players. Int J Sports Physiol Perform, 4(2):206-17.

Pisina.net