Ιστορική Αναδρομή
Ολοκληρώνεται το βράδυ στο ΟΑΚΑ το πανελλήνιο πρωτάθλημα κατηγοριών. Θυμίζουμε ότι πρόκειται για την κορυφαία κολυμβητική διοργάνωση στην Ελλάδα, αφού μετέχουν σε αυτή τα σπουδαιότερα ταλέντα του χώρου.
Εκεί μετρούν τις δυνάμεις τους τα σωματεία. Εκεί οφείλουν να πραγματοποιήσουν τις καλύτερες εμφανίσεις οι Έλληνες κολυμβητές, που εκφράζουν το αύριο του χώρου.
Το επίσημο περιοδικό της κολυμβητικής ομοσπονδίας το KOEMAG προέβη πρόσφατα στην τελευταία έκδοση του. Σε μία έρευνα γύρισε το χρόνο 40 χρόνια πίσω και όπως δείχνει ο πίνακας που φιλοξενούμε στην ανάρτηση αυτή, εμφανίζει τα σωματεία που κέρδισαν το πρωτάθλημα age group (τις κατηγορίες παίδων-κορασίδων, παμπαίδων παγκορασίδων Α-Β) από το από το 1982 μέχρι το 2022, 40 ολόκληρα χρόνια ιστορίας δραττόμενος της ευκαιρίας, ο καθηγητής Γιώργος Τσαλής, αυτός ο οποίος στήριξε τις προσπάθειες του Άλμπατρος Θεσσαλονίκης τη δεκαετία του 90 και του ΠΑΟΚ Θεσσαλονίκης τη δεκαετία του 80 για να φτάσουν στην κορυφή της κλασικής κολύμβησης στην Ελλάδα, παίρνει όλα τα δεδομένα του KOEMAG εκεί που εκφράστηκαν όλοι οι προπονητές που οδήγησαν τους συλλόγους, στη μεγάλη αυτή διάκριση και δίνει το κάτωθι άρθρο αναλύοντας-σχολιάζοντας όλη αυτή την έρευνα. Διαβάστε το άρθρο που ακολουθεί:
Τον Ιούλιο 2023, στο ηλεκτρονικό περιοδικό της κολυμβητικής ομοσπονδίας Ελλάδας κοεMag, ο δημοσιογράφος Νίκος Χαραλαμπόπουλος είχε την ιδέα να παρουσιάσει τους πρωταθλητές συλλόγους της Ελλάδας, στις ηλικιακές κατηγορίες στην κολύμβηση (φωτ. 1) και να δώσει βήμα στους συντελεστές των επιτυχιών ώστε να αναφέρουν τους λόγους που οδήγησαν σε αυτές. Κατά τη γνώμη μου, οι πληροφορίες που αντλούνται από αυτήν την παρουσίαση είναι σημαντικότατες και το θέμα παρομοιάζει με αυτό μιας στρογγυλής τράπεζας σε επιστημονικό συνέδριο.
Φωτογραφία 1. Οι επιτυχίες των συλλόγων 1982 - 2022
Από την ανάγνωση της φωτογραφίας 1 συνάγεται ότι για 30 χρόνια (1982 – 2012) ότι οι σύλλογοι που κέρδιζαν τα ηλικιακά πρωταθλήματα κολύμβησης το έκαναν επαναλαμβανόμενα. Από το 2013 ως το 2022 υπήρξε εναλλαγή στην πρώτη θέση και μένει να δούμε αν και το 2023 επαναληφθεί αυτό το μοτίβο.
Α. Ας δούμε πρώτα τα κοινά δυνατά σημεία των συλλόγων που επαναλαμβανόμενα κέρδισαν πρωταθλήματα (Πανελλήνιος 3 & 5, Α.Α. Άλμπατρος 7, Α.Ν.Ο. Αργυρούπολης 6, ΠΑΟΚ 4 και Ηλυσιακός 3).
1) Φαίνεται να υπάρχει μία ωρίμανση από τις μικρότερες κατηγορίες στις αγωνιστικές όπου συνεχίζουν οι ίδιοι προπονητές οι οποίοι γαλουχούνται και στην ιδέα του πρωταθλητισμού της ομάδας. Οι προπονητές συμβάδιζαν με τους κολυμβητές τους για αρκετό χρόνο ώστε να προλαβαίνουν να μαθαίνουν τις ιδιαιτερότητες του καθενός, να ασχοληθούν επιστάμενα με την τεχνική τους και να υπάρχει συναισθηματικό δέσιμο μεταξύ τους (ΠΑΟΚ, Α.Α. Άλμπατρος, Πανελλήνιος, Α.Ν.Ο. Αργυρούπολης).
2) Η αγάπη για την ομάδα ήταν καθοριστική, μιας και οι περισσότεροι προπονητές προερχόντουσαν από τα σπλάχνα της ως αθλητές (ΠΑΟΚ).
3) Η εμπειρία των προπονητών από τις προηγούμενες δουλειές με συλλόγους από όπου αποκόμισαν τα θετικά και αρνητικά τους στοιχεία (ΠΑΟΚ) συνείσφερε ώστε να ακολουθηθούν καινοτόμες πρακτικές (Α.Α. Άλμπατρος, Α.Ν.Ο. Αργυρούπολης). Παράδειγμα η διάρθρωση της ομάδας όπως ο διαχωρισμός σε στιλ και αποστάσεις καθώς τα παιδιά εισερχόταν στις αγωνιστικές κατηγορίες.
4) Οι διοικήσεις αφιέρωναν αρκετό χρόνο στο κολυμβητικό τμήμα με συνέπεια την απρόσκοπτη πρόοδό τους (ΠΑΟΚ, Α.Α. Άλμπατρος, Πανελλήνιος, Ηλυσιακός, Α.Ν.Ο. Αργυρούπολης).
5) Η φιλία, η συνεννόηση και η συνεργασία μεταξύ των προπονητών είχαν σημαντική επίδραση στην παραγωγή καλών αποτελεσμάτων (ΠΑΟΚ, Α.Α. Άλμπατρος, Ηλυσιακός, Πανελλήνιος, Α.Ν.Ο. Αργυρούπολης)
6) Η παραμονή των ίδιων προπονητών για αρκετό διάστημα εξασφάλιζε τη συνέχεια της πετυχημένης πορείας (ΠΑΟΚ, Α.Α. Άλμπατρος, Πανελλήνιος, Α.Ν.Ο. Αργυρούπολης).
7) Οι κολυμβητικές εγκαταστάσεις επίσης έπαιξαν ενίοτε σημαντικό ρόλο (Πανελλήνιος, Α.Ν.Ο. Αργυρούπολης).
Β. Κατά τη διάρκεια αυτών των χρόνων δεν παρουσιάστηκαν σημαντικές αδυναμίες στη λειτουργία αυτών των συλλόγων, ίσως όμως εμφανίστηκαν κατόπιν και για αυτό διακόπηκε η επιτυχημένη διαδρομή τους.
Γ. Αθλητές που ξεχώρισαν από αυτές τις ομάδες:
Παλαιότερα επειδή οι Βαλκανικοί αγώνες ήταν οι σημαντικότεροι για αυτό και οι συμμετέχοντες και διακριθέντες σε αυτούς κολυμβητές θεωρούνταν διαχρονικά πετυχημένοι. Μετά το 2000 μπορούμε να πούμε ότι η διάκριση σε Πανευρωπαϊκούς και μεγαλύτερους αγώνες ήταν το κριτήριο της επιτυχίας. Εντοπίσαμε πάντως αρκετά γνωστά ονόματα (όπως δόθηκαν από τους προπονητές τους) αυτά των Χρυσάφη Βαγγελακάκη, Κατερίνα Κλέπκου, Έλενα Σπανδώνη, Αθηνά Ζήτρου, Εβίτα Παρασκευοπούλου, Δημήτρη Τζέτζη (ΠΑΟΚ), Χρήστο και Σταύρο Τσιντσάρη, Γιάννη Δράμπα, Μπάμπο Παναγίδη, Μελίνα Κύρκου, Ολυμπία Τηλιγάδα, Μαρία Νένα, Βάσω Σπανδώνη (Α.Α. Άλμπατρος), Κανελλόπουλο, Τυμπανίδη, Λόξα Ξανθάκο, Μεϊντάνη, Αρδαβάνη, Καραϊσκου Κανελλοπούλου, Αθηνά Τζαβέλλα, Κολιοπουλος Βαλλα, Καρρά, Μπιλίρη, Χατζή, Λάβδα, Τριανταφύλλου (Πανελλήνιος), Ανδρέα Βαζαίο, Παναγιώτη Σαμιλίδη, Δημήτρη Δημητρίου, Άλκη Κυνηγάκη, Κώστα Μερετσόλια (Α.Ν.Ο. Αργυρούπολης). Οι μεγαλύτερες επιτυχίες ήρθαν από τους κολυμβητές της Α.Ν.Ο. Αργυρούπολης, μετά το 2004, γεγονός που δείχνει ότι ίσως οι Ολυμπιακοί στην Αθήνα και οι νέες κολυμβητικές εγκαταστάσεις μετάθεσαν τους διεθνείς στόχους από τις Βαλκανιάδες προς τις κορυφαίες κολυμβητικές διοργανώσεις.
Δ. Να δούμε τώρα τα κοινά δυνατά σημεία στους συλλόγους που κέρδισαν μια φορά ή περισσότερα, με διακοπές, πρωταθλήματα στις αναφερόμενες ηλικίες στην κολύμβηση (Α.Ο. Ωκεανός 1 & 1 & 1, Α.Ν.Ο. Γλυφάδας 2, Νίκη Βόλου 2, Άρης 1 & 1, Παναθηναϊκός 1, Ηρακλής 1, Ζηρίδης 1, Σ.Κ. Ροή 1, Κολλέγιο Ντερή 1).
1) Φαίνεται να υπάρχει μία ωρίμανση από τις μικρότερες κατηγορίες στις αγωνιστικές όπου συνεχίζουν οι ίδιοι προπονητές οι οποίοι γαλουχούνται και στην ιδέα του πρωταθλητισμού της ομάδας. Οι προπονητές συμβάδιζαν με τους κολυμβητές τους για αρκετό χρόνο ώστε να προλαβαίνουν να μαθαίνουν τις ιδιαιτερότητες του καθενός, να ασχοληθούν επιστάμενα με την τεχνική τους και να υπάρχει συναισθηματικό δέσιμο μεταξύ τους (Άρης, Σ.Κ. Ροή, Ηρακλής, Κολλέγιο Ντερή, Α.Ν.Ο. Γλυφάδας).
2) Η αγάπη για το άθλημα και την ομάδα, μιας και είναι δημιούργημα των ανθρώπων της βοήθησε στην επιτυχία (Α.Ο. Ωκεανός).
3) Η συνοχή και η κοινή προπόνηση των κολυμβητών της ομάδας ενέπνεε τους κολυμβητές (Ηρακλής)
4) Η επιτυχία ενός κολυμβητή επηρέασε θετικά τους υπόλοιπους κολυμβητές της ομάδας. Παράδειγμα ο παγκόσμιος πρωταθλητής Άρης Γρηγοριάδης (Άρης)
5) Η συνεργασία μεταξύ των προπονητών είχε σημαντική επίδραση στην παραγωγή καλών αποτελεσμάτων (Νίκη Βόλου, Α.Ο. Ωκεανός, Ζηρίδη, Ηρακλής, Σ.Κ. Ροή)
6) Υπήρξε διοικητική βοήθεια (Άρης, Ηρακλής, Σ.Κ. Ροή).
7) Οι κολυμβητικές εγκαταστάσεις συνετέλεσαν στην καλύτερη προπόνηση (Νίκη Βόλου, Κολλέγιο Ντερή).
Ε. Αδύνατα σημεία που εμφανίστηκαν σε αυτές τις ομάδες ήταν:
1) Οι εναλλαγές προπονητών (Νίκη Βόλου,)
2) Αδυναμία διοικήσεων να ανταποκριθούν στις αυξημένες υποχρεώσεις (Νίκη Βόλου, )
ΣΤ. Αθλητές που ξεχώρισαν σύμφωνα με τις αναφορές των προπονητών τους ήταν και είναι ακόμη: Ευτυχία και Γιώργος Ιωαννίδης, Κοντοβάς, Μιαρίτης, Αναστασάκης, Σούμπαση (Νίκη Βόλου, ), Ειρήνη Κώστα, Εύη Χατζηχρήστου, Χαράλαμπος Ταϊγανιδης, Διογένης Τσιτουρίδης, Γεωργία Χατζηγεωργίου, Μαρία Δεμερτζή, Πόππη Ψαρρή, Μαρία Μιχαλάκα, Ασπασία Πετραδάκη, Μαρία-Τζον Χουά Τσανγκ (Άρης), Ραυτοπούλου, Κρητικού, Στεφόπουλος, Αποστόλου, Πριμερακη (Ηρακλής) Εγγλεζακης, Σαχα ( Α.Ν.Ο. Γλυφάδας)
Ζ. Στο ερώτημα: Πόση σημασία πρέπει να δώσει η ΚΟΕ και τα σωματεία σε αυτό το πρωτάθλημα. Τι σημαίνει αυτή η κατηγορία για το μέλλον του αθλήματος; οι απαντήσεις ήταν:
1) Το πρωτάθλημα ηλικιακών κατηγοριών είναι ο καθρέφτης της κολύμβησης και μπορεί από αυτό να προβλεφθεί η αγωνιστική πορεία της στο μέλλον. Η αγωνιστική παρουσία των Σωματείων στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα κολύμβησης στα AGE GROUP (13-16 ετών) αποτυπώνει τη δουλειά που γίνεται στις αναπτυξιακές ηλικίες, η οποία είναι ιδιαίτερα κρίσιμη και σημαντική, διότι καθορίζει σε πολύ μεγάλο βαθμό, τις δυνατότητες – περιθώρια ανάπτυξης των Εθνικών μας ομάδων κολύμβησης, σε όλες τι ηλικιακές κατηγορίες (Μ. Μανταλούφας, Γ. Τσαλής, Β. Κοζομπόλης, Γ. Μαυρίδης, Κ. Καλίτσης, Δ. Δαμασιώτης, Δ. Παπαδάκης ).
2) Δυστυχώς οι αναλύσεις στα τρία επίπεδα προσοχής, δηλαδή αριθμός συμμετεχόντων, μέσος όρος επιδόσεων και καλύτερη επίδοση ανά αγώνισμα, φύλο και ηλικία καθώς και η ποιότητα των κολυμβητών-/τριών είναι ελάχιστες στο χώρο. Δυστυχώς δεν υπάρχει συντονισμός των δυνάμεων που μπορούν να βοηθήσουν σε αυτή την κατεύθυνση. Κατά καιρούς έχουν γίνει προσπάθειες αλλά ημιτελείς και δίχως τα αποτελέσματά τους να διαχέονται στους παράγοντες του αθλήματος. Μια περίφημη προσπάθεια είχε γίνει παλαιότερα με τη θέσπιση οργάνου προπονητών ως δεξαμενή σκέψης και μια επιστημονική απογραφή των χαρακτηριστικών των Ελλήνων κολυμβητών. Αυτή τη στιγμή οδηγούμαστε μόνο από τις επιδόσεις που πετυχαίνουν οι κολυμβητές-/ήτριες (Γ. Τσαλής, ). Με μια βαθύτερη ανάλυση, αντικατοπτρίζονται στις συμμετοχές και τα αποτελέσματα του συγκεκριμένου πρωταθλήματος και οι κατά τόπους δυσκολίες και δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν πολλά Σωματεία με τους κολυμβητές/-ήτριες και τους προπονητές τους. Εκτιμώ ότι πρέπει να συνεχιστεί η προσπάθεια που έχει ξεκινήσει και εξελίσσεται, για περεταίρω αναβάθμιση του πρωταθλήματος, δημιουργία πλαισίου παραγωγικών κινήτρων για τα Σωματεία και προπονητές, βελτίωση των συνθηκών έργου και προετοιμασίας και ενίσχυση της προσπάθειας των αθλητών/-τριών και των οικογενειών τους (Β. Κοζομπόλης,).
3) Όσον αφορά στους συλλόγους γίνεται προσπάθεια να ισορροπήσουν μεταξύ των οικονομικών πόρων που δυστυχώς προέρχονται κατά βάση από τις οικογένειες των αθλητών και της απόδοσης των αθλητών. Η προσπάθεια των συλλόγων να αντλήσουν με αυτό τον τρόπο πόρους δεν είναι κατά ανάγκη κακό. Έτσι προσπαθούν να προσελκύσουν παιδιά στο κολύμπι που είναι ζητούμενο. Χρειάζεται όμως να διαμορφώσουν τα προγράμματά τους ώστε να ικανοποιούν όλες τις ανάγκες του αθλήματος. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί ένα παιδί να κάνει κάθε μέρα δυο ώρες προπόνηση και να μην υπάρχει διαβάθμιση ανάλογα με τις προτεραιότητές του και την απόδοσή του. Έτσι θα αυξηθεί ο αριθμός των κολυμβητών (Γ. Τσαλής, ).
4) Εκεί πρέπει να έρθει η ομοσπονδία ώστε να βοηθήσει την επιλογή και την προετοιμασία των παιδιών με προοπτικές για υψηλό αθλητισμό. Θα μπορούσε να εφαρμοστεί το μοντέλο των μονοήμερων ή διήμερων καμπ, όπως στην υδατοσφαίριση, τοπικά σε όλη την Ελλάδα. Εκεί οι υπεύθυνοι θα μπορούσαν να καλούν παιδιά και με κριτήρια εκτός των επιδόσεών τους. Υπάρχουν πολλές προτάσεις αν υπάρχει διάθεση να ακουστούν (Γ. Τσαλής, ).
5) Η Επιστημονική Υποστήριξη πρέπει να πάψει να είναι πολυτέλεια, ακόμη και για την Εθνική Ομάδα (Μ. Μανταλούφας, ).
6) Οι περισσότεροι 16χρονοι-17χρονοι-18χρονοι κολυμβητές -τριες μας, μειώνουν ή σταματούν για να προετοιμαστούν για τις Πανελλήνιες. Πολλοί δε από αυτούς έχουν πιεστεί υπέρμετρα ακόμη και από την προαγωνιστική κατηγορία, με στόχο να ΄’προλάβουν’’ την πρόωρη διάκριση, το ‘’άνευ’’ ή το πριμ. Αυτό δεν τους επιτρέπει μετά να συνεχίσουν. Ίσως θα έπρεπε να σκεφτούμε τα κίνητρα για μετά και όχι πριν τις εισαγωγικές στα ΑΕΙ, μια και οι περισσότεροι από εκείνους που κάνουν χρήση πριμοδότησης δεν συνεχίζουν (Μ. Μανταλούφας, ).
7) Η Ομοσπονδία μπορεί και πρέπει να έχει έναν ευρύτερο ρόλο, πέρα από το Αγωνιστικό μέρος (Μ. Μανταλούφας, Γ. Μαυρίδης).
8) Το πρωτάθλημα των ηλικιακών κατηγοριών πρέπει να διεξάγεται ως ΕΝΙΑΙΟ. Είναι κάτι που δίνει την απαιτούμενη αίγλη που του έλειπε τα προηγούμενα χρόνια (Δ. Παπαχαριζάνου).
9) Όσον αφορά στη Θεσσαλονίκη ακόμα γίνεται μαζικός πρωταθλητισμός επηρεαζόμενος από τη φύση των μεγάλων ομάδων της. Δεν μπόρεσε ακόμη να συντονίσει τα βήματά της ώστε να ικανοποιηθούν και οι δυο κατευθύνσεις. Και ομαδικός πρωταθλητισμός και υψηλές επιδόσεις αθλητών ανεξάρτητα σε ποιο σύλλογο ανήκουν. Σίγουρα έχει μείνει πολύ πίσω σε κολυμβητικές εγκαταστάσεις αλλά και σε αυτήν την περίπτωση δεν υπάρχει βούληση και συνεργασία για να λυθούν θέματα όπως η αξιοποίηση των δημοτικών κολυμβητηρίων για το άθλημα (Μ. Μανταλούφας, Γ. Τσαλής, ).
Σύνοψη
1) Από τα παραπάνω φαίνεται ότι το ιστορικό όνομα της ομάδας δεν φαίνεται να επιδρά σημαντικά στην κατάκτηση των πρωταθλημάτων, παρότι βοηθά στην προσέλκυση παιδιών στο άθλημα (ΠΑΟΚ, Πανελλήνιος, Άρης, Παναθηναϊκός, Ηρακλής, Α.Ν.Ο. Γλυφάδας, Ηλυσιακός, Νίκη Βόλου). Αντίθετα, βλέπουμε να διακρίνονται σε αυτές τις κατηγορίες και νεοδημιουργηθέντες κολυμβητικοί σύλλογοι οι οποίοι προσπαθούν να επικεντρωθούν στο άθλημα (Α.Α. Άλμπατρος, Α.Ν.Ο. Αργυρούπολης Α.Ο. Ωκεανός Σ.Κ. Ροή, Ζηρίδης, Κολλέγιο Ντερή).
2) Το κύριο συστατικό της επιτυχίας, ιδιαίτερα ων συλλόγων με επαναλαμβανόμενες επιτυχίες είναι οι προπονητές που δουλεύουν χρόνια μαζί με κατανόηση και συνεργασία.
3) Οι σύλλογοι με μακρόχρονες επιτυχίες συνεισφέρουν μεγαλύτερο αριθμό ποιοτικών κολυμβητών στο άθλημα.
4) Η διακοπή αυτών των επιτυχιών μάλλον οφείλεται σε απομάκρυνση των πετυχημένων συντελεστών από την ομάδα όχι πάντα υπαιτιότητάς των.
5) Για την ομαδική επιτυχία χρειάζεται ένα βάθος χρόνου τουλάχιστον τριετίας.
6) Οι προπονητές αυτών των επιτυχιών πρέπει να έχουν λόγο στην διάρθρωση της αγωνιστικής κολύμβησης και στο σχεδιασμό της. Φυσικά τον τελευταίο λόγο πρέπει να έχει ο υπεύθυνος της Ομοσπονδίας.
Pisina.net
