Τα πέτρινα χρόνια μιας ένδοξης ιστορίας

Πρόκειται για ένα νησί που για έναν ολόκληρο αιώνα έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο, με τις ομάδες του, στον χώρο. Πριν από 97 χρόνια ο Παλλεσβιακός, το 1926, ίδρυσε κολυμβητικό τμήμα. Λίγο αργότερα, τον Οκτώβριο του 1927, ήταν ένα από τα ιδρυτικά μέλη της κολυμβητικής ομοσπονδίας (τότε ΕΚΟΦ). Σήμερα, το 2023, το νησί μαραζώνει στον υγρό στίβο. Δεν υπάρχει κολυμβητήριο, η δραστηριότητα είναι μηδενική. Ούτε στη θάλασσα δεν μπορεί κάποιος να συντηρήσει μία αγωνιστική δραστηριότητα. Κρίμα. Η Πολιτεία, σε συνεργασία με την Περιφέρεια και τον Δήμο, καλούνται να δώσουν λύση.

Από το 1926 μέχρι το 1979, για 53 ολόκληρα χρόνια, αρχικά ο Παλλεσβιακός και ο Άρης Μυτιλήνης και στην συνέχεια ο Ναυτικός όμιλος Μυτιλήνης (ΝΟΜ), δραστηριοποιήθηκαν έντονα στην κολύμβηση και την υδατοσφαίριση στο νησί αξιοποιώντας τον θαλάσσιο χώρο στην περιοχή Μακρύς Γιαλός, εκεί που σήμερα βρίσκεται η μαρίνα της πόλης. Το 1979 πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια μιας κλειστής πισίνας, διαστάσεων 25 μέτρων που βρίσκεται στο λιμάνι της πόλης. Ο χώρος είναι κλειστός σήμερα αφού τα τελευταία χρόνια φιλοξένησε αρκετούς από τους μετανάστες που βρέθηκαν στο νησί. Οι τοπικές αρχές, χωρίς να υπάρχει καμία ουσιαστική εξέλιξη τα τελευταία χρόνια, έχουν στα σχέδια τους την δημιουργία μιας ανοικτής πισίνας ολυμπιακών διαστάσεων (50 μέτρων) στην περιοχή Θέρμα, λίγο έξω από την πόλη, έργο που σήμερα βρίσκεται στα χωματουργικά. Χωρίς κολυμβητήριο το νησί δεν μπορεί να αναπτύξει καμιά δραστηριότητα. Ένα νησί με τεράστια προσφορά στον υγρό στίβο της χώρας.

Όπως προαναφέρθηκε όλα ξεκίνησαν το 1926, όταν ο Παλλεσβιακός δημιούργησε κολυμβητικό τμήμα και οργάνωσε τους πρώτους επίσημους αγώνες. Λίγο αργότερα, στις 27 Οκτωβρίου 1927, ο σύλλογος ήταν ένα από τα 12 ιδρυτικά μέλη της κολυμβητικής ομοσπονδίας, τότε ΕΚΟΦ. Το 1930 δημιουργήθηκε ο Άρης Μυτιλήνης και το 1932, μετά από ώριμη σκέψη, οι δύο σύλλογοι συγχωνεύτηκαν και ιδρύθηκε ο Ναυτικός όμιλος Μυτιλήνης (ΝΟΜ) με πρώτο πρόεδρο τον Βασίλη Μαλλίδη.

Η ιστορία έχει καταγράψει τρεις τεράστιες προσωπικότητες του υγρού στίβου της χώρας, όταν στις 29 Αυγούστου του 1926 πραγματοποιήθηκαν οι πρώτοι κολυμβητικοί αγώνες στο νησί, παρουσία χιλιάδων θεατών. Πρόκειται για τον Κλεάνθη Παλαιολόγο, τον Μανώλη Μαλλίδη και τον Δημήτρη Νακέλλη. Επί σειρά ετών οι τρεις αυτοί άντρες τίμησαν το νησί εντός και εκτός νερού. Ο Μαλλίδης, το 1936, πήρε μέρος στους ολυμπιακούς αγώνες που πραγματοποιήθηκαν στο Βερολίνο.

Τον Ιούλιο του 1929 ο Παλλεσβιακός κατάρτισε ομάδα υδατοσφαίρισης την οποία αποτελούσαν στον πρώτο αγώνα εναντίον του αγγλικού στόλου (νίκη με 3-1) οι: Γ. Ισηδώρου, Αλ. Σαλαμάνος, Μιχάλης Σαλαμάνος, Β. Σαρόγλου, Μανώλης Μαλλίδης, Κλεάνθης Παλαιολόγος και Δημήτρης Νακέλλης.

Τα χρόνια πριν τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο επικρατούσε κολυμβητικός οργασμός στην Μυτιλήνη. Το 1935 διοργανώθηκαν πέντε κολυμβητικές συναντήσεις. Εκείνη τη χρονιά μάλιστα έγινε και ένα ατύχημα που λίγο έλειψε να κοστίσει τη ζωή δεκάδων φιλάθλων. Κατέρρευσε συγκεκριμένα η μεγάλη ξύλινη εξέδρα με αποτέλεσμα να τραυματιστούν, ευτυχώς ελαφρά, έξι φίλαθλοι.

Διαβάζοντας την ιστορία ξεχωρίζει κάνεις τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν αμέσως μετά τον πόλεμο, το 1948, όταν μία εξαιρετικά ποιοτική ομάδα υδατοσφαίρισης της Μυτιλήνης, λίγο έλειψε να κατακτήσει το πρωτάθλημα. Αήττητη έφτασε στον τελικό της διοργάνωσης και απώλεσε τον τίτλο, από τον Εθνικό Πειραιά, για έναν βαθμό διαφορά. Η εφημερίδα «Δημοκράτης», αναφέρει εκείνη την εποχή: «Στο πόλο δεν ηττηθήκαμε από καμιά ομάδα και φτάσαμε στον τελικό με τον Εθνικό. Ήμασταν καλύτεροι αλλά ηττηθήκαμε από τον διαιτητή, που Πειραιώτης γαρ, προσπάθησε να κρατήσει ισόπαλο τον αγώνα, οπότε κέρδισε ο Εθνικός την πρώτη θέση με ένα βαθμό». Την σπουδαία εκείνη ομάδα αποτελούσαν οι Μαλλίδης, Στεφάνου, Πίτσιος, Γαληνός, Ανδρεόπουλος, Χριστοβασίλης, Τσακυράκης. Στους Μυτιληνιούς έμεινε η ικανοποίηση ότι λίγους μήνες αργότερα οι παίκτες Ανδρεόπουλος και Πίτσιος συμπεριελήφθησαν στην εθνική ομάδα. Το 1959 μάλιστα, 11 χρόνια αργότερα, ο Γρηγόρης Καλαματιανός, τερματοφύλακας, κλήθηκε στο αντιπροσωπευτικό συγκρότημα.

Το πόλο της Μυτιλήνης είχε βέβαια και πέτρινα χρόνια. Το 1968 υποβιβάστηκε στην δεύτερη εθνική κατηγορία για να ανέβει ξανά 11 χρόνια μετά, το 1979. Ένα χρόνο κράτησε μόνο η παρουσία στα σαλόνια του αθλήματος. Το 1980 η ομάδα υδατοσφαίρισης του ΝΟΜ υποβιβάστηκε εκ νέου χωρίς να μπορέσει έκτοτε να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στο άθλημα.

Η Μυτιλήνη ανέδειξε και σπουδαίους διοικητικούς παράγοντες, όπως ο πρώην αθλητής και μετέπειτα δικηγόρος Γιώργος Ασλάνης, ο οποίος εξελέγη το 1976 ως γενικός γραμματέας της κολυμβητικής ομοσπονδίας. Η Μυτιλήνη, παρά την ανυπαρξία των τελευταίων δεκαετιών, …σεβόμενη την παράδοση στο άθλημα, ανέδειξε προσωπικότητες που πρωταγωνιστούν στον χώρο ως προπονητές, διαιτητές και παράγοντες. Πέντε από αυτούς βρήκαμε τον Φλεβάρη στο Φάληρο. Τους φωτογραφίσαμε και μιλήσαμε μαζί τους. Πρόκειται για τον Θοδωρή Πλατάνου, σπουδαίο κολυμβητή και πολίστα της δεκαετίας του 60, ο οποίος μετέπειτα έγινε προπονητής, καθηγητής στο Τ.Ε.Φ.Α.Α. Αθηνών και πρόεδρος του συνδέσμου προπονητών υδατοσφαίρισης (ΣΕΠΥ), τον Μιχάλη Σκαλοχωρίτη, διεθνή διαιτητή και σήμερα πρόεδρο του συνδέσμου διαιτητών (ΣΕΔΥ) και μέλος της ΚΕΔ, τα αδέλφια Παναγιώτη και Γιάννη Πρίμπα που μετά από μία σπουδαία καριέρα ως αθλητές, υπηρετούν σήμερα ποιοτικά την προπονητική στην χώρα μας και τον Λευτέρη Γιαννέλη (ΚΟΕ) που σήμερα η ομοσπονδία στηρίζει πάνω του την εύρυθμη λειτουργία του αθλήματος.

Ο Παναγιώτης Πρίμπας που σήμερα είναι τεχνικός διευθυντής της ακαδημίας υδατοσφαίρισης του Πανιωνίου και προπονητής στην ανδρική ομάδα του συλλόγου της Νέας Σμύρνης (συνεργάτης του Κώστα Δήμου), τονίζει: «Είχα την τιμή και την τύχη να αγωνιστώ με σπουδαίους αθλητές του ομίλου. Ξεκίνησα σαν κολυμβητής το 1978 και στη συνέχεια με επέλεξαν για την πρώτη ομάδα. Βρίσκομαι στο νερό από ηλικίας 10 ετών σε ένα ιστορικό μέρος της Μυτιλήνης, στον Μακρύ Γιαλό, εκεί όπου γράφτηκε η μεγάλη ιστορία του υγρού στίβου της Μυτιλήνης. Ήμουν στις επάλξεις όταν, στα μέσα της δεκαετίας του 90, έγιναν οι τελευταίες προσπάθειες για την αναγέννηση του ΝΟΜ. Είναι τραγική η σημερινή κατάσταση. Η λέξη είναι επιεικής για να περιγράψει την πραγματικότητα. Μας λυπεί το γεγονός. Είναι ένας βρόγχος για μας που είμαστε καθημερινά στις επάλξεις. Κανένας δεν μας ζήτησε την αρωγή για να ξετυλίξουμε το κουβάρι, να βρούμε μία λύση. Το δυστύχημα είναι ότι δε βλέπω φως στο τούνελ. Αυτό είναι το χειρότερο».

Ο Γιάννης Πρίμπας είναι ένας από τους καλύτερους Έλληνες προπονητές υδατοσφαίρισης που ασχολείται με τις υποδομές του αθλήματος. Είναι εδώ και επτά χρόνια στον Παναθηναϊκό και έχει την επίβλεψη της ακαδημίας. Ο Γιάννης είναι γέννημα – θρέμμα Μυτιληνιός. Ακολούθησε τα βήματα του μεγαλύτερου αδελφού του στα μέσα της δεκαετίας του 80. «Δεν πρόλαβα – λέει – τα χρόνια της ακμής, αλλά ο όμιλος ήταν για μας το δεύτερο σπίτι μας. Εκεί μάθαμε να αγαπάμε το άθλημα και όχι τη νίκη. Δεθήκαμε με το σπορ, χωρίς να περιμένουμε να κερδίσουμε κάποιο πρωτάθλημα ή να πάρουμε μοριοδότηση για τις πανελλαδικές εξετάσεις ή να κληθούμε στις εθνικές ομάδες. Μάθαμε απλά να αγαπάμε το πόλο και ο όμιλος ήταν η οικογένεια μας. Όταν πάμε πλέον για διακοπές στη Μυτιλήνη πάντα βρισκόμαστε και αναπολούμε τις στιγμές εκείνες. Δυστυχώς η σημερινή κατάσταση – συνεχίζει – είναι μελαγχολική. Επιστρέφουμε στο νησί και βλέπουμε να ρημάζει το κτίριο του κολυμβητηρίου στο λιμάνι. Θα πρέπει να βρεθεί μία λύση. Χάθηκαν πολλές ευκαιρίες. Θα μπορούσε να υπάρχει μια πισίνα στην Μυτιλήνη. Δεν μπόρεσαν δυστυχώς να συνεννοηθούν οι τοπικοί φορείς. Τα πράγματα είναι τραγικά. Κάθε χρόνος που περνά μας απομακρύνει από την κατασκευή μιας σύγχρονης αθλητικής εγκατάστασης. Γυρίζω σπίτι μου στην Μυτιλήνη και συνειδητοποιώ ότι τα νέα παιδιά δεν ξέρουν καλό κολύμπι αν και είναι νησιώτες. Δεν βλέπουν οι τοπικοί παράγοντες τι γίνεται στην γειτονική Χίο; Οι Χιώτες αγωνίστηκαν και κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα σύγχρονο κολυμβητήριο που καλύπτει τις ανάγκες όχι μόνο του σήμερα, αλλά και του αύριο. Συγχαρητήρια. Γι’ αυτό και η Χίος πρωταγωνιστεί εδώ και δεκαετίες. Τίποτα δεν είναι τυχαίο».

Ο Λευτέρης Γιαννέλης γεννήθηκε το 1969 στην Μυτιλήνη. Σήμερα εργάζεται στην κολυμβητική ομοσπονδία και στηρίζει την εύρυθμη λειτουργία της υδατοσφαίρισης. Είχε την τύχη να αρχίσει την κολυμβητική του καριέρα όταν εγκαινιάστηκε η κλειστή πισίνα στο νησί, το 1979. « Είναι μεγάλο το παράπονο – υποστηρίζει – με την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στο νησί. Θέλουμε πολύ να βρεθούμε σύντομα στην Μυτιλήνη και να κόψουμε την κορδέλα των εγκαινίων μιας νέας πισίνας που θα δώσει τη δυνατότητα στα παιδιά του νησιού να ζήσουν στιγμές που βιώσαμε εμείς ως πιτσιρικάδες. Είναι τεράστιο το νησί, μεγάλη η πόλη και ένδοξη η ιστορία στον υγρό στίβο. Η ιστορία αυτή μας οδήγησε να ζούμε σήμερα μέσα από αυτό το σπορ και να χαιρόμαστε που βρισκόμαστε σ’ αυτό το χώρο. Εγώ, ως εργαζόμενος στην ομοσπονδία, βλέπω όλα τα ιστορικά αρχεία που αναδεικνύουν τον ΝΟΜ ως πρωταγωνιστή στην ιστορία του υγρού στίβου και καταλαβαίνω πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξε η ομάδα του νησιού. Θέλω να πιστεύω ότι στο άμεσο μέλλον η Μυτιλήνη θα αποτελέσει και πάλι έναν από τους κύριους πυλώνες στην ανάπτυξη του χώρου».

Ο Μιχάλης Σκαλοχωρίτης, γέννημα-θρέμμα Μυτιληνιός, είναι σήμερα πρόεδρος του συνδέσμου ελλήνων διαιτητών υδατοσφαίρισης (ΣΕΔΥ) και μέλος της ΚΕΔ. Την ώρα που στο νησί δεν υπάρχει κολυμβητήριο, νιώθει όμορφα που η παλιά φουρνιά των αθλητών παίζουν σήμερα πρωταγωνιστικό ρόλο και προσφέρουν στον χώρο. Παράλληλα ζητά από τους υπεύθυνους να σκύψουν πάνω στο πρόβλημα και να δώσουν άμεσα λύση. Μιλώντας στο KoeMAG αναφέρει: «Μπορεί να μην υπάρχει κολυμβητήριο στη Λέσβο, η αγάπη όμως όλων μας για τον αθλητισμό μας κρατάει ζωντανούς στο άθλημα. Οι υπεύθυνοι θα έπρεπε να είναι πιο προσεκτικοί. Δεν είναι δυνατόν το μεγαλύτερο νησί, η Μυτιλήνη, να μην διαθέτει κολυμβητήριο. Είναι επιτακτική ανάγκη η πολιτεία να σκύψει πάνω στο πρόβλημα. Η λύση είναι μία και εφικτή. Να δημιουργηθεί ένα νέο κολυμβητήριο ολυμπιακών διαστάσεων, όχι εκεί που σήμερα υπάρχει μόνο μία μακέτα και έχουν προχωρήσει κάποιες χωματουργικές εργασίες, δηλαδή στην περιοχή Θέρμα, αλλά μέσα στην πόλη. Το κολυμβητήριο πρέπει να γίνει στην περιοχή του Μακρύ Γιαλού, εκεί όπου υπάρχει πολύ εύκολη πρόσβαση για τους γονείς και τα παιδιά».

Ο δάσκαλος Θοδωρής Πλατάνου είναι ο μεγαλύτερος σε ηλικία από την παρέα των Μυτιληνιών που εκφράστηκαν στο KoeMAG. Ο Θοδωρής δραστηριοποιείται τα τελευταία 60 χρόνια στον χώρο. Την δεκαετία του 60 ως αθλητής του ΝΟΜ, φορώντας μάλιστα και το σκουφάκι του Ολυμπιακού αρχές της δεκαετίας του 70 και στην συνέχεια ως προπονητής κολύμβησης και πόλο για 15 χρόνια. Έγινε καθηγητής στο Τ.Ε.Φ.Α.Α. Αθηνών, ενώ υπηρέτησε τον χώρο ως πρόεδρος του συνδέσμου Ελλήνων προπονητών υδατοσφαίρισης (ΣΕΠΥ). Η τοποθέτησή του έχει βαρύνουσα σημασία. «Ήμουν από τους τυχερούς αφού έζησα τον όμιλο σε πρωταγωνιστικό ρόλο. Η ομάδα πόλο το 60 έπαιζε στην Α εθνική. Γνώρισα μεγάλους πρωταγωνιστές, ένας εκ των οποίων ήταν ο τερματοφύλακας Γρηγόρης Καλαματιανός. Θρύλος στην Μυτιλήνη. Το πιο σημαντικό πρόσωπο στην ιστορία μας. Δυστυχώς σκοτώθηκε νέος σε τροχαίο. Θυμάμαι χαρακτηριστικά σε ένα παιχνίδι δεν μπορούσε να του βάλει γκολ ο πατριάρχης του αθλήματος, ο αείμνηστος Ανδρέας Γαρύφαλλος. Είχε κατεβάσει τα ρολά. Εκτός από τον Γρηγόρη υπήρξαν και άλλοι αθλητές που πέρασαν τα ….σύνορα της Μυτιλήνης και έκαναν καριέρα στο κέντρο. Όπως ήμουν εγώ, ο Σπύρος ο Γαληνός, ο Φώτης ο Ξύδας, ο Μιχάλης ο Πάντας και αρκετοί κολυμβητές. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τελευταία χρόνια μεγάλωσαν στην Μυτιλήνη παιδιά που έκαναν καριέρα στην κλασική κολύμβηση Από τις οικογένειες Καβαρνού, Σταματίου και Βασιλείου. Η Πολιτεία πρέπει να δώσει λύση. Είναι τραγικό το γεγονός να μην υπάρχει σήμερα πισίνα στην Μυτιλήνη. Έγιναν πολλά λάθη και κακές επιλογές. Κτίστηκε, το 1979, μία κλειστή πισίνα, η «χαβούζα» όπως την ονομάζαμε, με λάθος διαστάσεις. Με έξι μόνο διαδρομές και με πλάτος 12 μόλις μέτρα. Δεν μπορούσες να παίξεις πόλο εκεί. Μόνο κολύμπι ήταν εφικτό να κάνει κάποιος. Η λύση είναι απλή. Οι ιθύνοντες πρέπει να αποφασίσουν για την κατασκευή ενός νέου κολυμβητηρίου, ολυμπιακών διαστάσεων. Να γίνει εκεί που πρέπει, στο Μακρύ Γιαλό. Ιδανικός χώρος για τα παιδιά και τους γονείς. Εκεί όπου ο όμιλος θα μπορούσε να γίνει ένα κλαμπ, ένας χώρος συνάθροισης και κοινωνικοποίησης των παιδιών».

Τα στοιχεία για το άρθρο αντλήθηκαν μέσα από το βιβλίο του Σωκράτη Μάκρα, γυμναστή, με τίτλο: «η ιστορία του Λεσβιακού αθλητισμού» και από τα άρθρα του Παναγιώτη Πίτσιου στο άλμπουμ «Ναυτικός Όμιλος Μυτιλήνης, παρελθόν-παρόν και μέλλον». Στις φωτογραφίες του σήμερα μας στήριξε ο Παύλος Βογιατζής που επί σειρά ετών στήριξε την υδατοσφαίριση του νησιού ως αθλητής και μετέπειτα διαιτητής.

Πηγή: KoeMAG