Ελλάδα-ΗΠΑ με τα μάτια του Πλατάνου

Περιγραφική στατιστική ανάλυση του ημιτελικού αγώνα Ελλάδος-ΗΠΑ στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Υδατοσφαίρισης

Άρθρο του Θοδωρή Πλατάνου

Ομότιμου Καθηγητή Προπονησιολογίας ΣΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ

Η Στατιστική ως ένας κλάδος των μαθηματικών έχει κύρια δύο δυνατότητες αφενός την περιγραφή αριθμητικών συνόλων δεδομένων έρευνας και στη συνέχεια την ανάλυση αυτών. Σύμφωνα με αυτές τις δυνατότητες διακρίνεται σε περιγραφική και αναλυτική στατιστική.

Σκοπός της περιγραφικής στατιστικής είναι η περιγραφή, η σύνοψη και η οργάνωση των δεδομένων με τρόπο που να είναι εύκολα κατανοητός και να παρουσιάζονται καλά μέσω πινάκων, γραφημάτων και στατιστικών δεικτών.

Περιλαμβάνει μετρήσεις όπως η μέση τιμή, η διάμεσος, η επικρατούσα τιμή, η διακύμανση και η τυπική απόκλιση. Οι στατιστικές εφαρμογές στον αθλητισμό είναι απεριόριστες. Όπου υπάρχουν κατηγορικές ή ποσοτικές προπονητικές και αθλητικές μετρήσεις μπορούν να γίνουν στατιστικές επεξεργασίες και αναλύσεις.

Σκοπός αυτής της εργασίας ήταν χρησιμοποιώντας την περιγραφική στατιστική να καταγράψει και να σας παρουσιάσει τα δεδομένα του  σημαντικού και καθοριστικού ημιτελικού αγώνα υδατοσφαίρισης γυναικών μεταξύ της Ελλάδος και των ΗΠΑ στο παγκόσμιο πρωτάθλημα.

Το μειονέκτημα της περιγραφικής στατιστικής είναι ότι ενώ καταγράφει και περιγράφει προβλήματα, δεν εντοπίζει ούτε αναλύει αιτιακές σχέσεις.

Παράδειγμα στον παίκτη παραπάνω ενώ μπορεί να καταγραφεί ένα αρνητικό δεδομένο 2 γκολ στις 10 φορές παίκτη παραπάνω δεν μπορεί να βρεθεί η αιτιακή σχέση με αυτή την αρνητική κατάσταση.

Για να πραγματοποιηθεί αυτή η καταγραφή χρησιμοποιήθηκε το video του αγώνα από το αρχείο της ΕΡΤ ΣΠΟΡΤ 2.

Το Video του  αγώνα παιζόταν και σε κάθε ολοκλήρωση μιας ενέργειας των παικτών  σταματούσε και καταγραφόταν στην αντίστοιχη κωδικοποιημένη ενέργεια του παιχνιδιού.

Οι ενέργειες που καταγράφηκαν ήταν:

1. Το σπριντ έναρξης κάθε οκταλέπτου

2. Οι κατοχές της μπάλας

3. Τα γκολ που μπήκαν από παίκτες της περιφέρειας

4. Τα γκολ από το φουνταριστό

5. Οι χαμένες επιθέσεις από λάθος πάσα ή κερδισμένη την μπάλα από τον αντίπαλο αμυντικό

6. Χαμένα σουτ από τα μπλοκ των αμυντικών ή του τερματοφύλακα, των σουτ άουτ  και τα δοκάρια

7 Αποβολές  και παίκτης παραπάνω

8. Τα γκολ στον παίκτη παραπάνω

9. Τους αιφνιδιασμούς με παίκτη παραπάνω στο κολύμπι στη κόντρα

10. Τα γκολ στον αιφνιδιασμό

11. Τα πέναλτι

Στα παρακάτω σχήματα φαίνονται τα αποτελέσματα. Στα σχήματα 1, 2, 3,4 φαίνονται τα αποτελέσματα για κάθε ένα οκτάλεπτο και στο σχήμα 5 τα αποτελέσματα όλου του αγώνα. 

Στο σχήμα 5, όπου εμφανίζονται τα αποτελέσματα όλου του αγώνα, παρατηρούμε ότι το παιχνίδι ήταν πολύ καλά ισορροπημένο μεταξύ των ομάδων όσον αφορά την κατοχή της μπάλας, στα  χαμένα σουτ για γκολ από τα μπλοκ των αμυντικών ή του τερματοφύλακα και στις κερδισμένες αποβολές. Διαφορές μεταξύ των ομάδων παρουσιάσθηκαν  στον τρόπο του σκοραρίσματος. Στο σκοράρισμα από την περιφέρεια βλέπουμε ότι η ομάδα των ΗΠΑ πέτυχε 2 γκολ περισσότερα από  αυτά της Ελλάδας (6 με 4, αντίστοιχα). Η Ελλάδα από την άλλη πλευρά πέτυχε περισσότερα γκολ από τις ΗΠΑ, στη θέση του φουνταριστού (3 με 0 αντίστοιχα). Ακόμα, περισσότερα γκολ πέτυχε η Ελλάδα στον παίκτη παραπάνω, τρία γκολ έναντι 1 των ΗΠΑ. Ωστόσο, μία ενέργεια που ήταν σημαντική και με την οποία σκοράρισε περισσότερο η ελληνική ομάδα ήταν ο αιφνιδιασμός, πετυχαίνοντας από δύο γκολ στο δεύτερο και τρίτο οκτάλεπτο. Η ομάδα των ΗΠΑ όμως σκοράρισαν 3 φορές με πέναλτι. Μία ακόμη διαφορά αφορούσε τα λάθη στην επίθεση. Η ομάδα των ΗΠΑ  έκανε  4 περισσότερα λάθη και έχασε την επίθεση (10 λάθη έναντι 6 της Ελλάδας).                 

Για να ερμηνεύσουμε αυτά τα αποτελέσματα δεν μπορούμε να βρούμε  όπως αναφέραμε στην εισαγωγή την αιτιακή σχέση. Παράδειγμα γιατί η ομάδα των ΗΠΑ σκοράρισε περισσότερες φορές από την περιφέρεια. Γιατί ήταν το σουτ πολύ καλό ή γιατί η άμυνα δεν έπαιξε καλά ή ευθυνόταν ο τερματοφύλακας ή γιατί δεν το περίμεναν ή για όλα αυτά; Άλλο παράδειγμα για το σκοράρισμα της ελληνικής ομάδας στον αιφνιδιασμό. Οφειλόταν στο πιο γρήγορο κολύμπι των Ελληνίδων, στο πιο γρήγορο ξεκίνημα, στην καλή πρόβλεψη της εξέλιξης του παιχνιδιού, στο ιδιαίτερο παιχνίδι στην άμυνα, στη λάθος άμυνας των παικτριών των ΗΠΑ; Ποια από όλες αυτές ή ακόμη και περισσότερες αιτίες μπορεί να ίσχυε και να είχε σχέση με τον αιφνιδιασμό που πετύχαινε η ελληνική ομάδα;  Αυτό δεν μπορούμε να το απαντήσουμε με την περιγραφική στατιστική που εφαρμόσαμε, μπορούμε όμως συζητώντας να διατυπώσουμε κάποιες υποθέσεις που να μας κατευθύνουν στην αναζήτηση αυτής της σχέσης χρησιμοποιώντας  μία άλλη μέθοδο.  

Σύμφωνα με αυτά μπορούμε να υποθέσουμε ότι τα περισσότερα γκολ που πέτυχε η ομάδα των ΗΠΑ από την περιφέρεια πιθανόν να προήλθαν από την όχι τόσο καλή άμυνα της Ελλάδας στο σουτ και τη δυνατότητα που της δινόταν να σουτάρει από την περιφέρεια χωρίς ιδιαίτερη πίεση. Αντίθετα φαίνεται ότι η ελληνική ομάδα έπαιξε πολύ καλή άμυνα και περιόρισε τι; παίκτριες της ομάδας των ΗΠΑ να περάσουν την μπάλα στη φουνταριστή στα ίσα και στον παίκτη λιγότερο με καλά μπλοκ και κίνηση, την καλή απόδοση της τερματοφύλακας, να μπλοκάρουν   τα σουτ στο τέρμα πετυχαίνοντας η ΗΠΑ μόνο ένα γκολ σε 10 φορές με παίκτη παραπάνω. Λόγω της καλής άμυνας και στη δυσκολία να περάσει η μπάλα στο φουνταριστό ήταν πιθανόν και οι 10 χαμένες επιθέσεις από τις 46 κατοχές που είχε η ομάδα των ΗΠΑ.  Όπως φαίνεται όμως από το σχήμα 9 της εξέλιξης των χαμένων επιθέσεων στα 4 οκτάλεπτα, αυτή η τάση μειώθηκε από το πρώτο οκτάλεπτο στο τέταρτο κάτι που μπορούμε να υποθέσουμε ότι η ομάδα στο τέλος ήταν πιο προσεκτική. Η ίδια τάση εμφανίσθηκε και στην ελληνική ομάδα η οποία μείωσε τις χαμένες  επιθέσεις της από το τρίτο οκτάλεπτο. Η ελληνική ομάδα πέτυχε τρία γκολ  λόγω των καλών μεταβιβάσεων στη φουνταριστή και της ικανότητας της  στο σκοράρισμα. Επιπλέον, επεδίωξε  και πέτυχε τον αιφνιδιασμό βασιζόμενη στην ταχύτητα κολύμβησης των παικτριών της και όταν η αντίπαλη ομάδα είχε δυσκολία στο σκοράρισμα και πιθανόν λόγω μειωμένης προσοχής στο παιχνίδι. Στον παίκτη παραπάνω ενώ το ποσοστό της δεν ήταν τόσο καλό 3 γκολ στις 11 προσπάθειες εντούτοις ήταν καλύτερο από το ένα γκολ των ΗΠΑ. Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι η επικράτηση της  ελληνικής ομάδας έναντι των ΗΠΑ ήταν περισσότερο αποτέλεσμα της καλύτερης  άμυνας στη θέση της φουνταριστής και στον παίκτη λιγότερο.  Στην επίθεση δε, το παιχνίδι της  στο πέρασμα της μπάλας στη φουνταριστή και στον αιφνιδιασμό.